MARKAZIY OSIYONING SUV XAVFSIZLIGI VA SIBIR DARYOLARI OQIMINING BIR QISMINI BURISH BO‘YICHA MUNOZARA: EKOLOGIK VA IQTISODIY JIHATLAR

Mualliflar

  • А. Насыров почетный профессор университета Альфраганус ##default.groups.name.author##

##semicolon##

suv xavfsizligi##common.commaListSeparator## Markaziy Osiyo##common.commaListSeparator## Sibir daryolari##common.commaListSeparator## havzalararo oqimni burish##common.commaListSeparator## ekologik xavflar##common.commaListSeparator## Arktika##common.commaListSeparator## G‘arbiy Sibir##common.commaListSeparator## iqlim o‘zgarishi##common.commaListSeparator## suv resurslari iqtisodiyoti

Annotatsiya

Maqolada Markaziy Osiyoda suv resurslari tanqisligi kuchayib borayotgan sharoitda suv xavfsizligi muammosi hamda Sibir daryolari oqimining bir qismini boshqa havzalarga burish imkoniyati haqidagi yangilanayotgan munozara ko‘rib chiqiladi. Ushbu g‘oyaning tarixiy ildizlari, zamonaviy ekspert muhokamalari va asosiy dalillar tahlil qilinadi. Ayniqsa, Arktika havzasiga quyiladigan daryo oqimining kamayishi va G‘arbiy Sibir ekotizimlarining o‘zgarishi bilan bog‘liq ekologik xavflarga e’tibor qaratiladi. Mo‘tadil hajmdagi burilish (yiliga 5–10 km³) global iqlim va okeanografik jarayonlarga cheklangan ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi, biroq mahalliy ekotizim oqibatlari batafsil modellashtirishni talab qilishi ko‘rsatiladi. Shuningdek, suvni tashishning zamonaviy texnologik imkoniyatlari, sovet davri loyihalariga nisbatan energetik va ekspluatatsion xarajatlarni kamaytirish ehtimoli hamda ekologik xarajatlarni kompleks hisobga olish zarurati yoritiladi.

##submission.citations##

Washington, DC, 2020

Geneva, 2021

— М.: Наука, 2007

— Nature Climate Change, 2018

Экологические риски межбассейновых перебросок воды // Ин-тервью КазТАГ, 2025

— Arctic Science, 2016

— Science, 1989

— Science, 2002

— Geneva, 2021

— Эко-логия, 2019

— Oslo, 2021

— Тю-мень, 2022

— Paris, 2022

— Washington, DC, 2018

— Water Resources Research, 2019

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-01-15